Testclient: gedeelde afhankelijkheden, en zicht op de WebSocket

Een fout van ons, gevonden door de gebruiker bij de tweede eigenaar: "Expected
tab leader port.". createEvoluDeps vraagt via navigator.locks het slot "tab" aan
en kondigt de houder aan als tab leader, en dat slot kan er maar een hebben.
openStore maakte per eigenaar een eigen stel afhankelijkheden, dus de tweede
werd nooit leider. Nu een stel per proces met een teller, zodat het pas
opgeruimd wordt als de laatste store sluit. Dit stond al als valstrik 2 in
PLAN.md 4e en was er alsnog in geslopen; de toets met twee eigenaars tegelijk
brengt hem terug zodra iemand dit ongedaan maakt.

Twee dingen erbij om te kunnen zien wat er met de relay gebeurt:

- spiegel <naam> opent dezelfde eigenaar in een lege database naast de
  bestaande. Alles wat daar binnenkomt heeft de heen- en terugreis over de relay
  gemaakt, en dat is de enige manier waarop de clientkant kan bewijzen dat er
  werkelijk iets op de relay staat; lees toont je altijd je eigen rijen.
- onWebSocket meldt welke URL geopend wordt en wat ermee gebeurt. Zonder dat
  ziet een relay die de socket dichtgooit er hetzelfde uit als een trage relay.

Dat luikje gaf meteen het antwoord: de socket komt nooit open, 1006, in een
herhaallus, en met het ws-pakket ernaast staat er wat de globale WebSocket
verzwijgt: 401. Twee eigenaars die eerder allebei 101 gaven zijn dus uit de
allowlist van de relay verdwenen. Dat is een vraag over de server-app en staat
als open punt 9, met vier verklaringen en wat ze uit elkaar houdt.

Suite: 478 goed, 0 fout.

Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>

tools/relay-client/src/argumenten.js

@@ -13,6 +13,7 @@ export const OPDRACHTEN = {
   schrijf: { argumenten: ['naam', 'label'], uitleg: 'Schrijft een blob weg voor deze eigenaar' },
   lees: { argumenten: ['naam'], uitleg: 'Toont de blobs van deze eigenaar' },
   klop: { argumenten: ['naam'], uitleg: 'Klopt aan bij de relay en toont de HTTP-status' },
+  spiegel: { argumenten: ['naam'], uitleg: 'Haalt deze eigenaar op in een lege database, via de relay' },
   sync: { argumenten: ['naam'], uitleg: 'Verbindt en blijft draaien tot Ctrl-C' },
   vergeet: { argumenten: ['naam'], uitleg: 'Haalt een eigenaar uit het register' },
   ui: { argumenten: [], uitleg: 'Start het bedieningsvlak in de browser' },
@@ -92,6 +93,7 @@ export const gebruiksaanwijzing = () => {
   regels.push('Vlaggen:');
   regels.push('  --bytes <n>             Omvang van de blob bij `schrijf` (standaard 64)');
   regels.push('  --lokaal                Schrijven zonder de relay, bij `schrijf`');
+  regels.push('  --wacht <n>             Seconden wachten op de relay, bij `spiegel` (standaard 15)');
   regels.push('  --poort <n>             Poort van het bedieningsvlak bij `ui`');
   regels.push('');
   regels.push('Het adres van de relay komt uit .env; zie .env.sample.');

tools/relay-client/src/cli.js

@@ -11,6 +11,8 @@
 //  scherm komt.
 // ═══════════════════════════════════════════════════════════════════════════════
 
+import { mkdtempSync, rmSync } from 'node:fs';
+import { tmpdir } from 'node:os';
 import { join } from 'node:path';
 
 import { gebruiksaanwijzing, leesArgumenten } from './argumenten.js';
@@ -48,6 +50,11 @@ const openVoor = (regel, { metRelay }) =>
       console.error(defect);
       process.exit(1);
     },
+    // Wat Evolu wérkelijk opent, en niet wat wij hem meegaven. De `OwnerId` in
+    // die URL is wat de relay ziet en dus wie er toegelaten of geweigerd wordt.
+    onWebSocket: (m) => {
+      console.log(`  socket ${m.wat}: ${m.url}${m.detail ? ` (${m.detail})` : ""}`);
+    },
   });
 
 const eisRelay = () => {
@@ -154,6 +161,76 @@ const opdrachten = {
     process.exit(uitkomst.geaccepteerd ? 0 : 1);
   },
 
+  spiegel: async ({ naam }, vlaggen) => {
+    // De enige proef die van de cliëntkant kan bewijzen dat er werkelijk iets op
+    // de relay staat. Dezelfde eigenaar, een lege database ernaast: alles wat
+    // hier binnenkomt heeft de heenreis en de terugreis gemaakt.
+    //
+    // Waarom dit nodig is: de cliënt is local-first, dus `lees` toont je altijd
+    // je eigen rijen, ook als de relay ze nooit gezien heeft. Wat de relay
+    // bewaart is van hier niet te zien; dit is de omweg eromheen.
+    eisRelay();
+    const { regel } = haalEigenaarOp(naam);
+    const seconden = Number.parseInt(vlaggen.wacht ?? '15', 10);
+
+    const tijdelijk = mkdtempSync(join(tmpdir(), 'relay-client-spiegel-'));
+    console.log(`"${naam}" opnieuw opgehaald in een lege database.`);
+    console.log(`  ${tijdelijk}`);
+    console.log(`  ${config.relayUrl}`);
+    console.log('');
+
+    const store = await openStore({
+      directory: tijdelijk,
+      owner: eigenaarUitMnemonic(regel.mnemonic),
+      relayUrl: config.relayUrl,
+      onWebSocket: (m) => { console.log(`  socket ${m.wat}: ${m.url}${m.detail ? ` (${m.detail})` : ""}`); },
+      onDefect: (defect) => {
+        console.error('Defect uit een worker, de opdracht wordt afgebroken:');
+        console.error(defect);
+        process.exit(1);
+      },
+    });
+
+    try {
+      // Peilen tot het aantal een paar rondes stil blijft. Er is geen signaal
+      // "hier ben ik klaar": Evolu synchroniseert en blijft synchroniseren.
+      let vorige = -1;
+      let stil = 0;
+      for (let ronde = 0; ronde < seconden * 2; ronde += 1) {
+        await new Promise((klaar) => {
+          setTimeout(klaar, 500);
+        });
+        const nu = (await store.lees()).length;
+        if (nu === vorige && nu > 0) {
+          stil += 1;
+          if (stil >= 6) break;
+        } else {
+          stil = 0;
+        }
+        vorige = nu;
+      }
+
+      const rijen = await store.lees();
+      if (rijen.length === 0) {
+        console.log('Er kwam niets terug.');
+        console.log('');
+        console.log('Dat kan twee dingen betekenen en de cliënt kan ze niet uit elkaar houden:');
+        console.log('de relay heeft niets van deze eigenaar, of hij was er nog niet klaar mee.');
+        console.log('Probeer `--wacht 60` en kijk anders op de statuspagina van de app.');
+        return;
+      }
+      console.log(`${rijen.length} blob(s) terug van de relay:`);
+      for (const rij of rijen) {
+        console.log(`  ${rij.id}  ${String(rij.body?.length ?? 0).padStart(8)} bytes  ${rij.label}`);
+      }
+    } finally {
+      await store.sluit();
+      // Eigen tijdelijke map, dus die ruimt deze opdracht zelf op. Er zit een
+      // database van een echte eigenaar in.
+      rmSync(tijdelijk, { recursive: true, force: true });
+    }
+  },
+
   sync: async ({ naam }) => {
     eisRelay();
     const { regel } = haalEigenaarOp(naam);

tools/relay-client/src/client.js

@@ -67,6 +67,70 @@ const allesQuery = createQueryBuilder(Schema)((db) =>
   db.selectFrom('blob').selectAll().orderBy('createdAt'),
 );
 
+// ═══════════════════════════════════════════════════════════════════════════════
+//  De gedeelde afhankelijkheden: één stel per proces, voor alle eigenaars samen.
+//
+//  Dat is geen zuinigheid maar een eis. `createEvoluDeps` vraagt via
+//  `navigator.locks` het slot "tab" aan en kondigt de houder ervan aan als "tab
+//  leader"; de database-worker van een instantie breekt af met "Expected tab
+//  leader port." als die aankondiging er niet is. Eén slot betekent één houder,
+//  dus een tweede stel afhankelijkheden in hetzelfde proces wordt nooit leider en
+//  de tweede eigenaar valt om.
+//
+//  Precies dat gebeurde op 09-09-2026 bij de gebruiker, bij de tweede eigenaar.
+//  Het stond al als valstrik 2 in PLAN.md §4e en in het commentaar van
+//  evolu-node.js ("Eén keer aanroepen en hergebruiken voor alle eigenaars"), en
+//  het was er alsnog in geslopen omdat `openStore` per aanroep een eigen stel
+//  maakte. In een browser is dit vanzelf goed: daar is er één tabblad met één
+//  gedeelde worker voor alle instanties.
+//
+//  Meegeteld wordt hoeveel stores er open zijn, zodat het pas wordt opgeruimd als
+//  de laatste sluit.
+// ═══════════════════════════════════════════════════════════════════════════════
+
+let gedeeld = null;
+
+/** Wie er een defect wil horen. Per open store één, en die gaat er bij het sluiten uit. */
+const defectMelders = new Set();
+
+/** Wie er wil weten welke WebSocket-URL er werkelijk geopend wordt. */
+const socketMelders = new Set();
+
+const haalGedeeldeDeps = (directory, consoleLevel) => {
+  if (gedeeld === null) {
+    const { deps, dispose } = createNodeEvoluDeps({
+      directory,
+      consoleLevel,
+      onDefect: (defect) => {
+        // Naar iedereen die luistert. Een defect komt uit een gedeelde worker en
+        // is dus niet aan één eigenaar toe te schrijven; doen alsof van wel zou
+        // het onderzoek de verkeerde kant op sturen.
+        for (const melder of defectMelders) melder(defect);
+      },
+      onWebSocket: (url) => {
+        for (const melder of socketMelders) melder(url);
+      },
+    });
+    gedeeld = { directory, deps, dispose, aantal: 0 };
+  } else if (gedeeld.directory !== directory) {
+    throw new Error(
+      `Er is al een gegevensmap open (${gedeeld.directory}). Eén map per proces; `
+        + 'sluit eerst alle stores voordat je een andere map gebruikt.',
+    );
+  }
+  gedeeld.aantal += 1;
+  return gedeeld.deps;
+};
+
+const laatGedeeldeDepsLos = async () => {
+  if (gedeeld === null) return;
+  gedeeld.aantal -= 1;
+  if (gedeeld.aantal > 0) return;
+  const weg = gedeeld;
+  gedeeld = null;
+  await weg.dispose();
+};
+
 /** Maakt een nieuwe eigenaar met verse sleutels. */
 export const nieuweEigenaar = () =>
   createAppOwner(createOwnerSecret({ randomBytes: createRandomBytes() }));
@@ -90,8 +154,21 @@ export const eigenaarUitMnemonic = (mnemonic) => createAppOwner(mnemonicToOwnerS
  *
  * @param {{directory: string, owner: object, relayUrl?: string, onDefect?: Function, consoleLevel?: string}} config
  */
-export const openStore = async ({ directory, owner, relayUrl, onDefect, consoleLevel = 'error' }) => {
-  const { deps, dispose } = createNodeEvoluDeps({ directory, consoleLevel, onDefect });
+export const openStore = async ({
+  directory,
+  owner,
+  relayUrl,
+  onDefect,
+  onWebSocket,
+  consoleLevel = 'error',
+}) => {
+  const deps = haalGedeeldeDeps(directory, consoleLevel);
+  if (onDefect) defectMelders.add(onDefect);
+  if (onWebSocket) socketMelders.add(onWebSocket);
+
+  // Wél een eigen run per store, want die bezit de instantie: één eigenaar
+  // sluiten hoort de andere niet te raken. Alleen de afhankelijkheden eronder
+  // zijn gedeeld.
   const run = createRun(deps);
 
   // Het OwnerId gaat mee in de URL, en dat is wat de relay bij de
@@ -108,7 +185,9 @@ export const openStore = async ({ directory, owner, relayUrl, onDefect, consoleL
 
   if (!uitkomst.ok) {
     await run[Symbol.asyncDispose]();
-    await dispose();
+    if (onDefect) defectMelders.delete(onDefect);
+    if (onWebSocket) socketMelders.delete(onWebSocket);
+    await laatGedeeldeDepsLos();
     throw new Error(`Evolu wilde niet starten: ${JSON.stringify(uitkomst.error)}`);
   }
 
@@ -144,10 +223,15 @@ export const openStore = async ({ directory, owner, relayUrl, onDefect, consoleL
      * Sluit af. Eerst de run, dan de afhankelijkheden: de run bezit de instantie
      * en die gebruikt de workers die in de afhankelijkheden zitten. Andersom
      * eindigt elk afsluiten met een SuppressedError zonder oorzaak.
+     *
+     * De gedeelde afhankelijkheden gaan pas weg als de láátste store sluit; zie
+     * de uitleg bovenaan bij `gedeeld`.
      */
     sluit: async () => {
       await run[Symbol.asyncDispose]();
-      await dispose();
+      if (onDefect) defectMelders.delete(onDefect);
+      if (onWebSocket) socketMelders.delete(onWebSocket);
+      await laatGedeeldeDepsLos();
     },
   };
 };

tools/relay-client/src/evolu-node.js

@@ -63,7 +63,7 @@ const createSqliteDriverIn = (directory) => (name, options) =>
  *
  * @param {{directory: string, consoleLevel?: string}} config
  */
-export const createNodeEvoluDeps = ({ directory, consoleLevel = 'warn', onDefect }) => {
+export const createNodeEvoluDeps = ({ directory, consoleLevel = 'warn', onDefect, onWebSocket }) => {
   // De map moet er zijn vóórdat better-sqlite3 hem opent; die maakt hem niet aan
   // en gooit "Cannot open database because the directory does not exist". Dat
   // gebeurt binnen een worker, dus zonder deze regel is het symptoom een
@@ -111,11 +111,46 @@ export const createNodeEvoluDeps = ({ directory, consoleLevel = 'warn', onDefect
     reportDefect,
   });
 
+  // De WebSocket met een luikje erin. Wat Evolu werkelijk opent is namelijk niet
+  // af te leiden uit wat je hem meegeeft: de `OwnerId` in de URL bepaalt wie de
+  // relay ziet, en dat is precies de vraag waar dit gereedschap over gaat. Zonder
+  // dit luikje kun je alleen gissen waarom er een geweigerde eigenaar op de
+  // statuspagina verschijnt.
+  //
+  // Niet alleen welke URL, maar ook wat ermee gebeurt. Een relay die de socket
+  // meteen weer dichtgooit ziet er van de cliëntkant hetzelfde uit als een relay
+  // die traag is: Evolu probeert het gewoon opnieuw. De sluitcode is wat die twee
+  // uit elkaar houdt.
+  const gevolgdeWebSocket = onWebSocket
+    ? (url, options = {}) => {
+        onWebSocket({ wat: 'openen', url });
+        return createWebSocket(url, {
+          ...options,
+          onOpen: () => {
+            onWebSocket({ wat: 'open', url });
+            options.onOpen?.();
+          },
+          onError: (fout) => {
+            onWebSocket({ wat: 'fout', url, detail: fout?.type ?? String(fout) });
+            options.onError?.(fout);
+          },
+          onClose: (gebeurtenis) => {
+            onWebSocket({
+              wat: 'dicht',
+              url,
+              detail: `code ${gebeurtenis?.code ?? '?'}${gebeurtenis?.reason ? ` ${gebeurtenis.reason}` : ''}`,
+            });
+            options.onClose?.(gebeurtenis);
+          },
+        });
+      }
+    : createWebSocket;
+
   const sharedRun = createRun({
     ...workerDeps,
     createBroadcastChannel,
     createMessageChannel,
-    createWebSocket,
+    createWebSocket: gevolgdeWebSocket,
     lockManager,
     reportDefect,
   });